UNESCO omschrijft een Global Geopark als een plaats van internationaal geologisch belang, met een omvattende aanpak van bescherming, educatie, wetenschap en duurzame ontwikkeling. De geologische geschiedenis, het erfgoed, de hedendaagse cultuur en de natuur bepalen samen de identiteit van het gebied. Geoparken hebben een bottom-up aanpak en ijveren ervoor dat mensen bewust worden van hun landschap en er nog meer zorg voor dragen. Daarnaast is er ook aandacht voor duurzaam toerisme en de economische activiteiten in het gebied.
40 geosites
Een geopark moet minstens 40 geosites tellen die worden beschermd en die samen het ontstaansverhaal van het hele gebied laten zien, zodat ook toekomstige generaties kunnen leren over wat deze gebieden zo bijzonder maakt. De 40 geosites vormen samen de ruggegraat van Geopark Schelde Delta zonder daarbij andere bijzondere delen van ons gebied uit te sluiten. De 40 geosites zijn al beschermd via bestaande regelgeving; het UNESCO-keurmerk voegt daar geen extra beperkingen aan toe.
Partnernetwerk
Geopark Schelde Delta is een initiatief dat wordt ondersteund door vijf provincies: Zeeland, Noord-Brabant, West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Antwerpen. Zij streven naar een sterk en dynamisch partnernetwerk. Het kernteam bestaat uit vertegenwoordigers van deze vijf provincies. Daarnaast bestaat het Geopark uit een actief partnernetwerk van inmiddels al meer dan 130 partners. Zij komen regelmatig bij elkaar in werkgroepen en partnerdagen om ontwikkelingen te bespreken en af te stemmen. Geopark Schelde Delta ondersteunt partners actief bij het realiseren van gezamenlijke ambities. Dit doen we bijvoorbeeld door samen financiering aan te vragen (bv via Interreg subsidies) en door actief mee te werken aan projecten in het gebied. Daarnaast beschikt Geopark Schelde Delta over een wetenschapskamer. Dit is een netwerk van experts dat zorgt voor wetenschappelijke onderbouwing en kennisdeling. Partners kunnen hier gebruik van maken voor inhoudelijke ondersteuning en verdieping. Meer informatie over de werking van het partnernetwerk en de plannen kan je ook lezen in het beleidsplan.
Europees netwerk en wereldwijd netwerk
Geopark Schelde Delta is actief in het Europese netwerk van UNESCO geoparken (EGN) en het wereldwijde Global Geoparks Network (GGN). Daarnaast neemt GSD het voortouw in de samenwerking met andere Geoparken in de Benelux en directe omgeving. Zo versterken we elkaar én dragen we bij aan de internationale zichtbaarheid van de regio. De Geoparken waar we nauw mee samenwerken zijn: Famenne-Ardenne (BE), Mëllerdall Natur- & Geopark (LU), De Hondsrug (NL), Terra Vita (DU).
Wat is het verschil tussen een UNESCO Geopark, een UNESCO Mens & Biosfeergebied, en UNESCO Werelderfgoed?
UNESCO-gebieden vormen plekken waar wordt gewerkt aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN. Of het nu gaat om Geoparken, Mens & Biosfeergebieden, of Werelderfgoed: de UNESCO-erkenning is een kwaliteitskeurmerk en trekt bezoekers, stimuleert de lokale economie en draagt bij aan de duurzame ontwikkeling van een gebied.
Waar het Werelderfgoedlabel primair is gericht op bescherming en behoud, zijn de Geopark- en biosfeerlabels dynamischer en adaptiever. Mens & Biosfeergebieden zijn voortdurend in beweging, en dienen als plek om te onderzoeken hoe mens en natuur ook in de toekomst in evenwicht kunnen samenleven. Geoparken hebben eenzelfde functie, maar zij beschikken ook over geologisch erfgoed dat internationaal onderscheidend is, en vertellen door middel van erfgoed, landschap, natuur en archeologie een verhaal over het verleden, heden en toekomst van een gebied.
In 2020 bracht de Nederlandse UNESCO Commissie een brochure uit, waarin de verschillen tussen de gebieden worden toegelicht.