Een Nationaal Park is een erkend, geografisch afgebakend gebied van voldoende grote omvang met een uitzonderlijke natuurwaarde en een internationale uitstraling. Er is nog een lange weg te gaan om onze Europese natuurdoelen in het Natura 2000-netwerk te bereiken. De klimaatverandering zet de natuur verder onder druk. De Nationale Parken zorgen voor het versterken en verbinden van de natuurgebieden. Plant- en diersoorten krijgen zo letterlijk en figuurlijk meer ademruimte. Daarnaast zorgt de natuur o.a. voor wateropslag, koolstofopslag, zuivere lucht en zuiver water, verkoeling en biodiversiteit. Er is veel aandacht voor recreatie op plekken die minder kwetsbaar zijn. Zo kan iedereen genieten van de Nationale Parken.
Bart Mels is communicatiemedewerker bij het nieuwe Belgische Nationale Park Scheldevallei. Vóór de erkenning heette dit ‘Rivierpark Scheldevallei’, en werd opgestart binnen het Regionaal Landschap Schelde-Durme. We spraken hem kort na de bekendmaking van hun erkenning als Nationaal Park.
Proficiat met de erkenning als Nationaal Park Scheldevallei! U schrijft op jullie website dat Vlaanderen te weinig grote beschermde gebieden heeft. Waarom? En hoe zou het beter kunnen volgens u?
Dankjewel! We zijn heel fier dat we de erkenning binnenhaalden. Het is algemeen geweten dat Vlaanderen dichtbevolkt is en zeker ook de Scheldevallei. Hier een Nationaal Park ontwikkelen is dan ook bijzonder. De natuurgebieden in België zijn vaak nog te versnipperd maar zijn belangrijk voor de natuurontwikkeling: de otter, die pas recent terug is in de Scheldevallei, bijvoorbeeld heeft tientallen kilometers verbonden natuur nodig. Dus zowel het verbinden en versterken van die natuurgebieden is heel belangrijk voor de biodiversiteit.
Wat is het verschil tussen en Nationaal Park, een Rivierpark en een geopark?
Een rivierpark is niet echt een officiële term maar was de benaming van het project waarmee we werkten aan de open ruimte in de Scheldevallei tussen Gent en Antwerpen. Het is eerst gestart als ‘Schelde Sterk Merk’ dat werd daarna met nog meer partners ‘Rivierpark Scheldevallei’ en dat heeft dan uiteindelijk geleid tot de erkenning als Nationaal Park Scheldevallei. In zo'n nationaal park komt de bescherming van de natuur op de eerste plaats. Een Geopark is een recenter label van UNESCO dat aandacht geeft aan gebieden met een uniek internationaal geologisch belang.
Welke gevolgen heeft een erkenning?
Het is een bekend merk, want over heel de wereld zijn er Nationale Parken. Naast de natuurontwikkeling stimuleert een erkenning dus het toerisme, maar zorgt daarbij ook voor vooruitgang in de hele streek. Het creëert immers heel wat directe en indirecte jobs. De Scheldevallei krijgt ook subsidies van de Vlaamse overheid om projecten te starten rond natuur, landbouw, erfgoed en toerisme.
Hoe is de samenwerking tussen Nationaal Park Scheldevallei en Geopark Schelde Delta?
De mensen achter beide projecten kennen elkaar al enkele jaren. En de contacten verlopen echt goed. We hebben dan ook al rond een aantal concrete projecten samengewerkt zoals bijvoorbeeld STROOM, Festival in de Scheldevallei. Een deel van onze verhaallijnen, ik denk hierbij aan alles rond water en klimaat, lopen echt gelijk. Het is meer dan logisch dat we op het terrein rond enkele van die thema’s samen naar buiten komen. Het is ook toevallig dat we op hetzelfde moment in een erkenningsfase zitten, wij als Nationaal Park en de Schelde Delta als UNESCO Global Geopark De samenwerking zal de komende jaren dus sowieso nog groeien.
Zijn er al nieuwe concrete ideeën om extra toerisme aan te trekken?
We willen zeker meer toeristen aantrekken maar we moeten hierbij inzetten op een doordachte spreiding om een overrompeling van het gebied en de waardevolle natuur te vermijden. Op korte termijn willen we inzetten op naamsbekendheid door onze unieke identiteit verder op de kaart te zetten. Zo zullen we de komende jaren werk maken van duidelijke onthaallocaties. Een goed voorbeeld daarvan is een mooi project dat we de voorbije jaren gerealiseerd hebben: het opwaarderen van de kastelen van de Schelde. Verschillende kastelen werden gerenoveerd en voorzien van extra beleving voor jong en oud.
Gaat er in de toekomst veel veranderen, zijn daar al plannen voor?
Om de erkenning binnen te halen moesten we hebben verschillende plannen maken. Het eerste was de landschapsbiografie die de geschiedenis vertelt van de Scheldevallei. We hebben ook een masterplan gemaakt met een horizon tot over 24 jaar. Dit bevat onze ambities in heel grote lijnen. Een derde plan is wat we willen realiseren binnen dit en 6 jaar. Je kunt al die plannen terugvinden op onze website. Onze ambities en actiepunten zijn steeds opgebouwd rond dezelfde vier pijlers: natuur, beleving, onthaal en tenslotte samenwerking met partners en inwoners.
Kan je al een tip van de sluier geven over STROOM 2024?
Het gaat zeker door, dit jaar was een zeer succesvolle 2de editie. Dus volgend jaar gaan we opnieuw voor een boeiende afwisseling tussen grote concerten, belevingsconcerten op bijzondere plekken, en discours rond duurzaamheid. Maar het is nog wat te vroeg om al een concreet programma bekend te maken. Wil je op de hoogte blijven? Volg dan zeker onze kanalen.
Bedankt voor het gesprek Bart!
Meer info alsook de landschapsbiografie en het masterplan van Nationaal Park Scheldevallei kan je raadplegen via https://www.nationaalparkscheldevallei.be
Interview door Jacques Dubois in het kader van YOUCA 2023