Oudlandgebied de Poel

Deze tiende geosite bestaat uit twee gebieden in de oude eilandkern 'Brede Watering Bewesten Yerseke'. Omdat het voormalig eiland eeuwenlang niet of nauwelijks meer onder invloed van de zee stond, en ter plaatse van de geosite geen of beperkte egalisering en herverkaveling heeft plaatsgevonden, is het oorspronkelijke karakter van de oude eilandkern behouden gebleven. In het gebied vond, in tegenstelling tot andere gebieden, geen diepe erosie plaats in het veen door getijdengeulen. In de Poel zette de zee alleen een dunne laag sediment (klei en zand) af op het veen, dat daardoor begraven raakte en steeds verder samengedrukt werd.

51.445797962521, 3.85413325

Vogels bij oudland met poelgebieden en kreekruggen

Kreekruggen en poelgronden

De oude eilandkern is op verschillende plaatsen wel doorsneden door grote en kleine getijdenkreken. In de kreken is door de sterkere stroming dan erbuiten een deel van het veen weggeslagen en zand afgezet. Buiten de kreken was de stroomsnelheid van het water lager en werd vooral klei getransporteerd en boven op het veen afgezet. In de loop der eeuwen klonken het veen en de klei buiten de kreken in, waardoor het landoppervlak daar daalde. Daarom liggen de voormalige geulen tegenwoordig hoger in het landschap en vormen ze zogenaamde kreekruggen. Hierop liggen vaak de oudste wegen en bewoningskernen. De laaggelegen klei-op-veengebieden buiten de kreekruggen worden poelgronden genoemd. Poelgronden vormen tegenwoordig een waardevol vogelgebied en zijn onderdeel van Ganzenreservaat de Poel.

Oudland met poelgebieden en kreekruggen

Veen en zoutwinning

De hoogteverschillen in het gebied zijn zeer grillig en waarschijnlijk door moernering veroorzaakt. Doordat het veen in de regio na het doorbreken van de kustbarrière overspoeld werd door zeewater, bleef in het veen zout achter. Het veen was daardoor niet alleen geschikt als brandstof maar ook voor de zoutwinning. Het afgraven van veen voor de zoutwinning wordt moernering, selnering of darinkdelven genoemd. Na het weggraven van het veen bleef er een hobbelig terrein achter dat eigenlijk nauwelijks meer bruikbaar was. Lokaal wordt dit ook wel een hollebollig landschap genoemd. 
 

Zonsondergang in het landschap met poelgebieden en kreekruggen

Inpoldering en verdwenen binnendijken

De Poel is onderdeel van de polder ‘Brede Watering Bewesten Yerseke’, daterend van voor de 13e eeuw. Deze is niet in één keer aangelegd, maar opgebouwd uit verschillende kleinere voormalige polders, waarbij steeds een nieuw stuk aangeslibd schor bedijkt werd. De dijken die door aanleg van een nieuwe dijk om de schorren binnen de nieuwe zeewering kwamen te liggen, werden in het verleden vaak weggehaald (geslecht). Het slechten van dijken werd in 1452 na Chr. verboden. In later aangewonnen land zijn de binnendijken dus wel behouden.